YENİLENEBİLİR ENERJİ KOOPERATİFLERİNİN YER TEMİNİNE İLİŞKİN HUKUKİ SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Author :
Abstract
Yenilenebilir enerji kooperatifleri, yurttaşların elektrik üretim sürecine katılımını sağlamaları, yerinde üretim-tüketim anlayışını desteklemeleri ve küresel iklim değişikliğiyle mücadeleye katkı sunmaları nedeniyle enerji piyasası için önemli modellerdendir. Ancak 2019 tarihli Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği ile getirilen ve güneş enerjisine dayalı üretimi salt çatı ve cephe uygulamalarıyla sınırlayan düzenleme, arazi tipinde güneş enerjisine dayalı lisanssız üretimi hukuken imkânsız kılmaktadır. Tarım alanlarının korunması amacına yönelik olan düzenleme, ölçülülük ilkesi bağlamında tartışmalıdır. Öte yandan lisanssız üretiminin kamu yararı/kamusallık boyutundaki belirsizlik, bu üretim için kamulaştırma yapılmasına engeldir. Ancak yenilenebilir enerji kooperatiflerinin üretime uygun yer temini konusundaki sorunlarına yerel yönetim birimleri, özellikle belediyelerle hukuki ilişkilerinin güçlendirilmesi yoluyla çözüm üretilebilir. Bu çerçevede belediye mevzuatında arazi tahsisine ilişkin hükümlerin yenilenebilir enerji kooperatifleri lehine genişletilmesi, kamu mallarından özel yararlanma kapsamında kullanım hakkı tanınması ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nda yenilenebilir enerji kooperatiflerine fiyat avantajı gibi teşviklerin öngörülmesi önerilmektedir. Ayrıca mesken abone grubuna dahil olmamak başta olmak üzere Hazine taşınmazlarına erişimi sınırlayan düzenlemeler gözden geçirilmeli ve lisanslı üretime imkân tanıyan bir mevzuat dönüşümü gerçekleştirilmelidir. Bu yönde atılacak adımlar, yenilenebilir enerji kooperatiflerinin gelişimini destekleyecektir.
Keywords
Abstract
Renewable energy cooperatives constitute significant models for o energy market, as they enable citizens to participate in electricity generation, support the principle of on-site production and consumption, and contribute to the fight against global climate change. However, the regulation introduced by the 2019 Regulation on Unlicensed Electricity Generation in the Electricity Market, which restricts solar-based generation exclusively to rooftop and façade applications, renders land-based unlicensed solar generation legally impossible. The regulation aimed at the protection of agricultural lands is controversial in terms of the principle of proportionality. Furthermore, the ambiguity surrounding the public interest/publicness dimension of unlicensed generation constitutes an obstacle to expropriation for such purposes. Nevertheless, the difficulties faced by renewable energy cooperatives in securing suitable sites for production may be addressed by strengthening their legal relations with local government entities, particularly municipalities. In this context, it is proposed that provisions in municipal legislation concerning land allocation be expanded in favor of renewable energy cooperatives, that usage rights within the scope of special private use of public property be recognized, and that incentives—such as price advantages for renewable energy cooperatives—be introduced under Public Procurement Law No. 2886. In addition, regulations that restrict access to Treasury-owned immovables, particularly those excluding such cooperatives from the residential subscriber group, should be reconsidered, and a legislative transformation enabling licensed generation should be undertaken. Steps taken in this direction would support the development of renewable energy cooperatives.