İş Hukukunda Organik Bağ: Yargıtay İçtihatlarında İşçinin Korunması ve Hukuki Belirlilik Dengesi Üzerine Dönemsel Bir Analiz
Author :
Abstract
Özet
İş hukukunun işlevsel niteliği, işçilerin haklarını gecikmeksizin ve tam olarak kullanabilmelerine bağlıdır. Şirketler topluluğu yapılarında veya muvazaaya elverişli organizasyonlarda tüzel kişilik ilkesinin işçi aleyhine kullanılabilmesi, işverenin kimliğinin ve sorumluluk alanının doğru belirlenmesini güçleştirmektedir. Bu çerçevede organik bağ kavramı, Yargıtay içtihatlarıyla giderek gelişen ve şirketler arasındaki fiilî ve ekonomik bütünlüğü esas alarak işçinin korunmasını amaçlayan önemli bir hukuki araç hâline gelmiştir. Organik bağın temeli, Türk Medeni Kanunu’nun dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılması yasağında bulunmakta; tüzel kişilik perdesinin kaldırılması teorisiyle benzerlik göstermesine rağmen daha geniş bir uygulama alanına sahip bulunmaktadır. Yargıtay, ortaklık yapısının benzerliği, adres ve yönetim birliği, faaliyet alanlarının örtüşmesi ve işçi geçişlerindeki süreklilik gibi ölçütleri dikkate alarak organik bağın varlığını değerlendirmektedir. İşçinin fiilen aynı işyerinde çalışmasına karşın sigorta kayıtlarının farklı şirketler üzerinden yürütülmesi gibi uygulamalar, kavramın iş hukukundaki önemini artırmaktadır. Bu çalışma, iş hukukunda Yargıtay içtihatlarıyla şekillenen 'organik bağ' kavramının hukuki niteliğini, tespit kriterlerini ve özellikle Yargıtay'ın işçiyi koruma ile hukuki belirlilik ilkeleri arasındaki denge arayışında kavramın geçirdiği dönemsel evrimi analiz etmektedir.
Keywords
Abstract
Abstract
The effectiveness of labor law is contingent upon the ability of employees to fully and promptly assert their rights. In corporate group structures or organizations prone to collusion, the potential for the principle of legal personality to be used against employees complicates the accurate determination of the employer's identity and the scope of their liability. In this context, the concept of "organic bond" has become a crucial legal tool, progressively developed through Supreme Court jurisprudence, aiming to protect employees by focusing on the de facto and economic integrity between companies. The foundation of the organic bond lies in the Turkish Civil Code's principle of good faith and the prohibition of abuse of rights; while it shares similarities with the theory of piercing the corporate veil, it possesses a broader scope of application. The Supreme Court assesses the existence of an organic bond by considering criteria such as similar ownership structures, unity of address and management, overlapping business activities, and continuity in employee transfers. Practices like employees physically working at the same workplace while their social security records are maintained by different companies enhance the concept's significance in labor law. This study analyzes the legal nature of the 'organic link' concept as shaped by Supreme Court jurisprudence in labor law, its determination criteria, and particularly the periodic evolution of the concept in the Supreme Court’s pursuit of a balance between the protection of the employee and the principle of legal certainty.
